Tỷ Lệ C/N Quyết Định Quá Trình Ra Hoa Và Đậu Trái Sầu Riêng

1. Quá trình sinh trưởng, ra hoa và mang trái của cây sầu riêng luôn chịu sự chi phối bởi tỷ lệ C/N.

Trong đó:

• C đại diện cho nguồn carbohydrate, đường và tinh bột được cây tích lũy thông qua quá trình quang hợp.

• N là đạm, thành phần quan trọng cấu tạo nên protein, enzyme và chất diệp lục giúp cây phát triển thân, cành và lá.

Ở giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng, cây cần nhiều đạm để phát triển lá và tán cây. Khi đó lượng nitơ trong cây cao, trong khi lượng carbon tích lũy còn thấp nên tỷ lệ C/N ở mức thấp.

Khi bộ lá đã phát triển hoàn chỉnh, cây bắt đầu quang hợp mạnh hơn, lượng đường và tinh bột được tích lũy ngày càng nhiều. Lúc này hàm lượng C tăng dần, N giảm tương đối và tỷ lệ C/N bắt đầu tăng lên. Chỉ khi tỷ lệ C/N đạt đủ cao, cây mới có điều kiện thuận lợi để chuyển sang giai đoạn phân hóa mầm hoa. Điều đó có nghĩa là trước khi ra hoa, cây cần tích lũy lượng carbon cao hơn nitơ.

Khi gặp điều kiện thời tiết thích hợp như khô hạn và nhiệt độ phù hợp, cây sẽ sản sinh ethylene và kích hoạt quá trình chuyển đổi từ sinh dưỡng sang sinh sản. Khi đó cây bắt đầu sản sinh nhiều hơn các hormone như auxin, cytokinin cùng nguồn năng lượng dự trữ để thúc đẩy quá trình hình thành mầm hoa.

2. Vậy có cách nào điều chỉnh tỷ lệ C/N để kích thích sầu riêng ra hoa ?

Điều chỉnh tỷ lệ C/N để kích thích sầu riêng ra hoa có nghĩa là tăng lượng carbon dự trữ và giảm ảnh hưởng của nitơ, giúp cây chuyển từ sinh trưởng dinh dưỡng (ra đọt, ra lá) sang sinh trưởng sinh thực (phân hóa mầm hoa). Việc điều chỉnh này thường được bắt đầu khoảng 4 - 6 tuần trước thời điểm mong muốn cây phân hóa mầm hoa, kết hợp giảm đạm, tăng kali, quản lý nước và đảm bảo bộ lá trưởng thành. Đây là cách hiệu quả và được áp dụng phổ biến để tạo điều kiện cho cây ra hoa đồng đều.

2.1 Giảm nitơ (N) để giảm tốc độ phát triển lá và đọt, làm tăng tỷ lệ C/N - đây là bước quan trọng nhất.

• Ngừng bón phân có hàm lượng đạm cao (urê, SA, DAP, NPK giàu N) trước thời điểm xử lý ra hoa khoảng 30 - 45 ngày.

• Hạn chế phun phân bón lá chứa nhiều amino acid hoặc đạm trong giai đoạn này.

• Đảm bảo cây đã hoàn tất cơi đọt cuối và lá đã già.

2.2 Tăng tích lũy carbon (C)

Carbon chủ yếu đến từ quang hợp nên cần phải giữ bộ lá khỏe, sạch sâu bệnh, đảm bảo cây nhận đủ ánh sáng.

Có thể bổ sung nguồn carbon hữu cơ như: humic, fulvic, đường sinh học với liều phù hợp (không phải lúc nào cũng cần). Bón phân hữu cơ hoai mục, rơm rạ, than sinh học để tăng khả năng tích lũy carbon lâu dài.

2.3 Tăng kali, cân đối lân, bổ sung boron

• Kali giúp vận chuyển đường từ lá về cành và mầm hoa, tăng dự trữ carbohydrate.

• Lân hỗ trợ tạo ATP, chuyển hóa năng lượng, hỗ trợ tích lũy carbohydrate.

• Boron hỗ trợ quá trình tạo, vận chuyển, tích luỹ carbohydrate.

2.4 Điều tiết nước

• Sau khi lá đã già, thực hiện xiết nước ở mức phù hợp với điều kiện đất và thời tiết.

• Stress nước nhẹ giúp hạn chế sinh trưởng dinh dưỡng, thúc đẩy tích lũy đường.

• Khi mầm hoa bắt đầu hình thành thì cấp nước trở lại từ từ.

3. Dấu hiệu tỷ lệ C/N thuận lợi cho ra hoa

• Lá xanh đậm vừa phải, đã già.

• Không còn đọt non.

• Cành tích lũy nhiều tinh bột.

• Cây sinh trưởng chậm nhưng khỏe.

Lưu ý: Tỷ lệ C/N không thể đo trực tiếp ngoài vườn. Người trồng thường đánh giá gián tiếp thông qua:

• Độ già của lá.

• Mức độ ra đọt.

• Hàm lượng đạm đã bón trước đó.

• Khả năng tích lũy carbohydrate của cây.